Uitstapje naar Kalmthout 2026

 Gemeente Kalmthout

• Ligging & omvang: Gemeente in de provincie Antwerpen, in het noorden van België, vlak aan de Nederlandse grens. Totale oppervlakte: 59,45 km², verdeeld over de deelgemeenten Kalmthout, Achterbroek, Heide en Nieuwmoer. Wikipedia
• Bevolking: Ongeveer 19.700 inwoners (2025), met een gestaag stijgende trend. AlleCijfers
• Geschiedenis: Kalmthout was oorspronkelijk een vrij erfleen dat in 1157 door Arnold van Brabant aan de pas gestichte abdij van Tongerlo werd geschonken. De abdij liet een stempel na op het landschap: bosrijke villawijken, ontgonnen moerasgronden en historische turfvaarten getuigen nog steeds van die eeuwenoude aanwezigheid. Willy Vandersteen (1913–1990), de Vlaamse striptekenaar die Suske en Wiske creëerde, was afkomstig uit Kalmthout. Inventaris Onroerend ErfgoedWikipedia
• Toeristische highlights:
  • De Kalmthoutse Heide, een grensoverschrijdend natuurgebied van zo'n 60 km² tussen België en Nederland, met stuifduinen, paarsbloeïende heide, dennenbossen en vennen — te verkennen via gemarkeerde routes van 2,7 tot 8,5 km. NMBS
  • Arboretum Kalmthout: een 12,5 ha groot botanisch domein met meer dan 7.000 plantensoorten uit de hele wereld, waaronder de grootste verzameling toverhazelaars van Europa. museumPASSmusées
  • Het Suske en Wiske Museum, gevestigd in het vroegere woon- en werkhuis van Willy Vandersteen: een interactief museum waar bezoekers via de Striptoer door 9 kamers worden meegenomen. museumPASSmusées
  • Uitgebreide wandel- en fietsnetwerken doorheen bos en heide.

 

Wat en hoe groot?

De Kalmthoutse Heide is een natuurgebied in de Belgische provincie Antwerpen, nabij het dorp Kalmthout en de Nederlandse grens. Het gebied bestaat voornamelijk uit heide met vennen, zandverstuivingen en dennenbos. Het maakt deel uit van het bredere Grenspark Kalmthoutse Heide, dat een totale oppervlakte van maar liefst 6.000 hectare beslaat en deels in Nederland ligt — het eerste grensoverschrijdende park tussen beide landen.

Geschiedenis & bescherming

Het is een van de oudste en grootste natuurreservaten van Vlaanderen en een zeldzaam relict van het eens zo uitgestrekte Europese heidelandschap. Het gebied geniet al een lange beschermingsgeschiedenis: in 1941 kreeg het de status van beschermd landschap, in 1968 volgde de erkenning als natuurreservaat. Op Europees vlak werd de heide in 1988 erkend als Speciale Beschermingszone voor Vogels, en in 1996 toegevoegd aan de Habitatrichtlijngebieden, waarmee het deel uitmaakt van het Natura 2000-netwerk.

Landschap

De Kalmthoutse Heide is een gevarieerd en dynamisch landschap, gekenmerkt door een zich voortdurend wijzigend evenwicht tussen bos en heide, aangevuld met waardevolle landschapselementen als vennen, stuifduinen en relicten van cultuurhistorische patronen. De gesloten bossen contrasteren met de open heide, de hoge en droge stuifduinen met de lage en natte vennen. Bekende stuifduinen zijn onder andere de Kambuusduinen, de Vossenbergen en de Kriekelareduinen.

Flora & fauna

Het hoogtepunt van de schoonheid van de Kalmthoutse Heide is tussen half augustus en half september, wanneer de bloempjes van de struikhei de heide omtoveren in een paars tapijt. De vennen zijn ideaal voor libellen zoals de vuurjuffer en de viervlek, en voor amfibieën zoals de rugstreeppad en de heikikker. De afwisseling van bos en heide is ideaal voor de boomleeuwerik en de nachtzwaluw. Ook de zeldzame gladde slang en adder komen nog samen in het gebied voor.

Wandelen

Verspreid over de Kalmthoutse Heide zijn verschillende wandelroutes uitgestippeld. De kortere routes hebben een lengte van ongeveer 2,5 tot 4 kilometer. De langste en volgens velen mooiste wandelroute is 'Ree', maar liefst 24 kilometer lang, die je niet alleen door de heide zelf leidt maar ook door andere delen van het Grenspark. Regelmatig worden er ook gratis excursies georganiseerd met een ervaren natuurgids, die je alles vertelt over de flora, fauna en geschiedenis van het park.

Praktisch

Aan de toegangspoort "De Vroente" kun je terecht voor informatie over het natuurgebied, een wandel- of fietskaart, of een bezoek aan de permanente tentoonstelling. Rond de heide zijn drie gratis parkeerplaatsen: aan de noordzijde ter hoogte van de Biezenkrullen, aan de oostkant bij de Wilgenduinen, en aan de zuidelijke punt bij Poort De Vroente. Op drukke weekenddagen kunnen deze snel vol zijn. Middenin het heidegebied staat ook een uitkijktoren van 42 meter hoog, van waaruit je een weids panorama over het landschap geniet. 

Hotel Klokkenhof – Brasschaat

Voor onze overnachting kozen we voor Hotel Klokkenhof, gelegen op Bredabaan 950 in Brasschaat. Het hotel situeert zich aan de noordzijde van Brasschaat, niet ver van de snelweg maar toch in het hart van de Noorderkempen — een ideale uitvalsbasis voor een bezoek aan de Kalmthoutse Heide met haar wandel- en fietsroutes.

Het hotel heeft door de jaren heen verschillende eigenaars gekend. Een van de meer recente overnames gebeurde nadat de toenmalige eigenaar kwam te overlijden, waarna Dirk en Martine Volders de controle overnamen en het hotel-restaurant diepgaand renoveerden tot een familiehotel. Later werd het hotel nogmaals overgenomen, en het wordt vandaag gerund door Liesbeth, Peter en hun team.

Het hotel telt 22 kamers, verdeeld over economy-, comfort- en deluxekamers, junior suites, een tuinsuite en een familiekamer. Alle kamers zijn ingericht in de Flamant-stijl en voorzien van een Nespressoapparaat en een flatscreen tv. Op het domein vind je ook bistro-restaurant Bistro den Tardif, een tuin, een speeltuin en een bibliotheek.

Onze ervaring

Helaas moeten we eerlijk zijn: onze kamer liet op het vlak van netheid ernstig te wensen over. Het stof op de kasten was zo dik dat je er letterlijk je naam in kon schrijven, het bed werd niet opgemaakt en de kamer werd tijdens ons verblijf niet gepoetst. Voor een hotel dat zichzelf als charmehotel profileert, waren dit teleurstellende vaststellingen. De ligging ten opzichte van de Kalmthoutse Heide is een pluspunt, maar op het gebied van kameronderhoud is er duidelijk ruimte voor verbetering. Het restaurant was wel dik in orde.